کارگردان : Paul Greengrass
نویسنده : Billy Ray
بازیگران : Tom Hanks,Barkhad Abdi,Barkhad Abdirahman

خلاصه داستان :
فیلم داستان واقعی ربوده شدن ناخدا ریچرد فیلیپس و کشتی او به دست دزدان دریایی سومالیایی در سال 2009 را بازگو می کند،اولین کشتی باری آمریکایی که در طی دویست سال گذشته ربوده شد و ...



فیلم هایی مثل "Captain Phillips/ناخدا فیلیپس"،فیلم های پر از فشار و استرسی که شخصیت اصلی آن ها به جای قهرمانان بزن بهادر انسانی عادی است،را می توان گونه ای در حال انقراض دانست.در صنعت فیلم سازی امروز که به شدت ریسک ناپذیر است،ساختن فیلمی حادثه ای بدون یک قهرمان شناخته شده کاری پر خطر محسوب می شود و با این که تام هنکس حرف های زیادی برای گفتن در گیشه دارد اما هیچ کس او را با دواین جانسن یا ون دیزل اشتباه نمی گیرد.دقیقا به همین دلیل هم هست که فیلم خوب از کار در آمده،زیرا هنکس نه آدمی عضلانی و نه یک انبار مهمات متحرک است.(و نه در طول فیلم به یکی از آن ها تبدیل می شود) او که در شرایط بسیار دشواری قرار گرفته به جای عضله و اسلحه از حیله و ذکاوت برای افزایش شانس خود برای زنده مانده استفاده می کند.

اگر ایرادی به کارگردان فیلم،پل گرین گرس وارد باشد آن علاقه وافر او به نماهای لرزان است،البته او نماهای بسته را هم خیلی دوست دارد.در کل هیچ کدام از زیاده روی هایی که در فیلم "The Bourne Supremacy/برتری بورن" وجود داشت را نمی توان در "Captain Phillips/ناخدا فیلیپس" دید اما گهگاهی و به خصوص در اوایل فیلم عدم ثبات دوربین کاملا مشهود است و بهتر است تماشاچیان حساس در انتهای سالن به تماشای فیلم بنشینند.نتیجه کار تجربه ای است قوی که در پایان زمان دو ساعت و پانزده دقیقه ای خود انرژی بسیاری از بینندگان را خواهد گرفت.


البته بعد از گذشت سی دقیقه دیگر متوجه این مشکل نشدم؛حال یا دلیل آن عادت کردن بود و یا هیجان فیلم باعث شد به این مسئله دقت نکنم.فیلم نامه بیلی ری از کتاب "A Captain's Duty:Somali Pirates,Navy SEALS,And Dangerous Days At Sea/وظیفه یک ناخدا:دزدان دریایی سومالی،سیل های نیروی دریایی و روزهای خطرناک در دریا" نوشته ناخدا ریچرد فیلیپس (با کمک استفن تالتی) اقتباس شده است و وقایعی را نقل می کند که در طی آن فیلیپس (تام هنکس) در سال 2009 در مقام ناخدای کشتی مِرسک آلاباما به دفاع از کشتی خود بر ضد دزدان دریایی پرداخت.او در نهایت روی یک قایق نجات زندانی شد و تبدیل به ابزاری در بازی موش و گربه بین دزدان دریایی و نیروی دریایی آمریکا شد.


علی رغم چند خلاصه سازی و تغییر که برای تبدیل کردن کتاب به فیلم ضروری بوده،فیلم به وقایع کتاب وفادار مانده است.البته این دقت به کار رفته در "Captain Phillips/ناخدا فیلیپس" زیاد هم جای تعجب ندارد،زیرا گرین گرس بازسازی وقایع یازده سپتامبر در فیلم "United 93/یونایتد 93" را با همین دقت انجام داده بود.تام هنکس در فیلم "Cast Away/دور افتاده" نشان داد که می شود با خیالی آسوده نقش شخصیتی دائما در خطر و بحران را به او سپرد."Captain Phillips/ناخدا فیلیپس" هم از برخی جنبه ها پسر عموی فیلم مذکور است.هنکس در "Captain Phillips/ناخدا فیلیپس" عکس العمل های یک فرد عادی که در این شرایط دشوار قرار گرفته را به خوبی ارائه می دهد:تلاش برای اجتناب از رویارویی با دشمن تا حد امکان و در صورتی که این امر غیر ممکن بود شکست آن ها از راه هوش و ذکاوت به جای منفجر کردن آن ها.


بیننده با ریچرد فیلیپس هم ذات پنداری می کند و این اتفاقی است که در مورد بسیاری دیگر از شخصیت ها در موقعیت های مشابه نمی افتد.گهگاهی به تام هنکس انگ سبک و سطحی بودن زده می شود اما هیچ نکته سطحی و سبکی در مورد این نقش وجود ندارد.به جز هنکس بقیه بازیگران فیلم یا بازیگران کلیشه شده در نقش های خاص هستند و یا ناشناس هستند.چهار بازیگری که نقش آفرینی دزدان دریایی را بر عهده دارند،برخاد عبدی،برخاد عبدی رحمان،فیصل احمد و مهات ام.علی،همگی اولین تجربه بازیگری خود را از سر می گذرانند اما اثری از این بی تجربگی در بازی هایشان وجود ندارد.دعواهای میان آن ها همان قدر واقعی است که ناامیدی موجود در تصمیماتشان مشهود است.


جمله "همه چیز درست می شه" که دائما از زبان سر کرده آن ها خارج می شود در طول فیلم کم کم از جمله ای اطمینان بخش به دروغی بدشگون تبدیل می شود.فیلم توان عمده مخاطبان را می گیرد،زیرا بعد از یک پانزده دقیقه ابتدایی و مقدماتی،دیگر قسمتی از فیلم نیست که خالی از هیجان باشد."Captain Phillips/ناخدا فیلیپس" به دو قسمت تقریبا مساوی تقسیم می شود،نیمه اول موش و گربه بازی فیلیپس و خدمه اش با دزدان دریایی را نشان می دهد و فیلم در بخش دوم به تبدیل به یک درام گروگان گیری می شود که در آن فیلیپس شاهد نزاع و درگیری های بین گروگان گیران است .


با تمرکزی که این بخش فیلم روی کماندوهای نیروی دریایی دارد کمی حال و هوای فیلم "Zero Dark Thirty/سی دقیقه بعد از نیمه شب" را هم می شود در آن حس کرد.اگر چه هنوز برای اظهار نظر در مورد حضور فیلم در لیست نامزدهای اسکار زود است اما به شخصه شک دارم که فیلم در میان بهترین تریلرهای سال قرار نگیرد،زیرا هنکس دروازه ای برایمان رو به دریای طوفانی گشوده است.

منتقد:جیمز برادینلی
مترجم:رضا اسدی
منبع:سایت نقد فارسی