ادوارد آلن هریس در ٢٨ نوامبر ١٩٥٠ در نیوجرزی به دنیا آمد. مادرش مارگرت کارمند یک آژانس مسافرتی بود و پدرش رابرت ال. هریس- همزمان با آواز خوانی در گروه کر فرد وارینگ- در کتابفروشی انستیتوی هنر شیکاگو کار می کرد. اد تا سال ١٩٦٩ در مدارس زادگاهش تنافلای درس خواند، در دوره راهنمایی ورزشکاری برجسته بود و به مقام کاپیتانی تیم فوتبال مدرسه نیز رسید. در ١٩٦٩ وارد دانشگاه کلمبیا شد. دو سال بعد خانواده اش به اوکلاهما نقل مکان کردند. در آنجا بود که ادوارد جوان علاقه خود به بازیگری را کشف کرد. بعد از بازی در نمایش های مختلف، وارد دانشگاه اوکلاهما شد و در رشته نمایش تحصیل کرد. پس از موفقیت های پیاپی در اجرای نقش های متفاوت به لس آنجلس مهاجرت کرد تا وارد انستیتوی هنر کالیفرنیا شود.

در ١٩٧٦ با ایفای نقش بسیار کوچکی در سریال گیبزویل وارد تلویزیون شد و تا سال ١٩٨٠ در قسمت های مختلف مجموعه های تلویزیونی چون Delvecchio، کارآگاه راکفورد و بارنابی جونز ظاهر شد. در کنار این سریال ها، نقش های کوچکی نیز در فیلم های تلویزیونی از قبیل هاوارد هیوز شگفت انگیز، جویندگان و بیگانگان دارند می آیند ایفاء نمود. در یکی از این کارها بود که با همسر آینده اش امی مدیگان-بازیگر- آشنا و در سال ١٩٨٣ با وی ازدواج کرد.

اد هریس اولین نقش کوچک سینمایی اش را در ١٩٧٨ در فیلم اغما بازی کرد، اما دو سال بعد با فیلم خط مرزی چهره اش توجه تماشاگران را جلب کرد. خط مرزی یک درام خوش ساخت به کارگردانی جرواولد فریدمن با بازی چارلز برانسون بود که اد هریس نقشی قابل توجه در آن داشت. در ١٩٨١ در فیلم رویا آغاز می شود به کارگردانی اد هارکر به نقش بازیگری جوان ظاهر شد که برای سر پا ماندن در لس آنجلس مبارزه می کرد. این مبارزه به نوعی در کارنامه هریس نیز وجود داشت. او برای یافتن نقشی مناسب توانایی های خود حاضر به انجام هر کار پر مخاطره ای بود. در همین سال با جورج رومرو ترسناک ساز مشهور برخورد و در فیلم شوالیه های موتورسوار وی نقشی بزرگ بازی کرد. شوالیه های موتورسوار اقتباس آزادی از قصه یک آمریکایی در درباره شاه آرتور مارک تواین و فیلمی اکشن و پر ماجرا بود. یک سال بعد، رومرو از وی برای بازی در نقش اصلی یکی از اپیزودهای فیلم Creepshow دعوت کرد. حضور هریس در این محصول مشترک رومرو و استیون کینگ اندک شهرتی برای هریس به ارمغان آورد. اما هنوز برای در آغوش گرفتن شاهد موفقیت راه درازی در پیش رو داشت.

اولین قدم های جدی هریس برای شکل دادن به کارنامه هنری اش در سال ١٩٨٣ برداشته شد. ابتدا بازی در نقش اوتیس در فیلم زیر آتش ساخته راجر اسپاتیس وود و سپس ایفای نقش جان گلن فضانورد آمریکایی در چیز حسابی به کارگردانی فیلیپ کافمن وی را به منتقدان و صاحب نظران شناساند. بازی وی در نقش جان گلن مورد توجه اعضای آکادمی قرار گرفت، اما سام شپرد نامزد دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل شد.با این فیلم هریس تبدیل به ستاره شد، ولی نامزدی اسکار سال ها بعد با ایفای نقش یک فضانورد دیگر[جین کرانز در فیلم آپولو ١٣ ]نصیب او شد.سال ١٩٨٤ برای هریس سال پر کاری بود. ابتدا بازی در فیلم شیفت عصر به کارگردانی جاناتان دمی، سپس جایی در قلب ساخته رابرت بنتون و سرانجام A Flash of Green ویکتور نونز استعداد و قابلیت های او را در ایفای همزمان نقش افراد شرور و دوست داشتنی ثابت کرد. در طول سال های بعد هریس کوشید تا از توانایی های خود در جهت انتخاب نقش های چالش بر انگیز استفاده کند. همین امر باعث شد تا نیمه دوم دهه ١٩٨٠ تبدیل به مقطعی سرنوشت ساز در کارنامه بازیگری او شود. بازی در خلیج آلامو[لویی مال] به همراه همسرش امی مدیگان، نام رمز:امرالد[جاناتان سنگر] در کنار مکس فون سیدو و هورست بوخهولتز، رویای شیرین[کارل رایتس] به همراه جسیکا لنگ، واکر[الکس کاکس] و قتل یک کشیش[آنی یژکا هولاند] محصول همین دوره بودند. تجربه همکاری با کارگردان هایی متفاوت و صاحب نام باعث شد تا هریس به عنوان بازیگری با استعداد بخت حضور در کنار رابرت دنیرو را در سال ١٩٨٩ در فیلم چاقوی جیبی[دیوید هیو جونز] پیدا کند. برای ایفای نقش دیوید فلانیگان در همین فیلم بود که نامزد دریافت جایزه گولدن گلاب بهترین بازیگر نقش مکمل شد. این اولین نامزدی هریس در یک جشنواره سینمایی و سرآغازی بر حضور ممتد وی در چنین مراسمی بود.

اد هریس در سال های بعد برای بازی در فیلم های ورطه[جیمز کامرون]، آپولو ١٣[ران هاوارد]، نمایش ترومن[پیتر ویر] و Riders of the Purple Sage[چارلز هاید] موفق به گرفتن جوایز متعددی از جشنواره های والادولید، سن سباستین، انجمن منتقدان شمال شرقی آمریکا و انجمن ملی منتقدان فیلم آمریکا شد. در کنار این جوایز سرانجام در سال ١٩٩٩ اولین جایزه گولدن گلاب خود را برای بازی در فیلم نمایش ترومن دریافت کرد. اما این همه توان وی نبود. بازی در کنار بهترین های دوران در فیلم هایی چون گلنکاری گلن راس، آرمان عادلانه، شیر بها، نیکسون، چشم در برابر چشم و صخره[در نقش ژنرال هامل] سبب شد تا اتحادیه منتقدان سینما در سال ١٩٩٦ جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل را برای مجموعه فیلم هایش به او اعطا کنند.هریس در سال ١٩٩٩ برای دومین بار در برابر دوربین آنی یژکا هولاند قرار گرفت و نقش اول معجزه سوم را بازی کرد. او بعد از این فیلم سرانجام به آرزوی دیرینه خود، یعنی ساخت فیلمی درباره جکسون پولاک، جامه عمل پوشاند. پولاک حاصل دو دهه تلاش و خود سازی هریس در صحنه تئاتر و پرده سینما بود. حاصل کار بر خلاف تعجب منتقدان فیلمی قابل توجه بود که بازی درخشان خود هریس آن را زینت می داد. با پولاک بود که اولین نامزدی اسکار بهترین بازیگر نقش اول به نام وی ثبت شد و جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره تورنتو را نصیب وی ساخت. اما شگفتی بیشتری در راه بود. بازی در نقش پارچر در فیلم یک ذهن زیبا- دومین همکاری وی با ران هاوارد- او را نامزد دریافت جوایز عمده دیگری نمود. سال بعد نقش ریچارد براون در ساعت ها[استیون دالدری] به همراه سومین نامزدی گولدن گلاب، سیل تحسین منتقدان را به سوی وی سرازیر کرد. او دیگر تبدیل به مردی برای تمام نقش ها شده بود. هریس قادر بود تا در دل هر محصولی نقش مورد علاقه خود را یافته و آن را غنا بخشد. کمتر منتقدی از کنار بازی وی در دشمن پشت دروازه[ژان ژاک آنو] بدون تحسین رد شد. نقشی که هر بازیگر دیگری آن را تبدیل به یک کلیشه از افسران خونخوار نازی می کرد، اما هریس با خلق ابعادی متفاوت برای نقش سرگرد کونیگ آن را بدل به شخصیتی پیچیده و پذیرفتنی کرد.

برای هریس فیلم سینمایی، تئاتر یا تلویزیون فرقی نداشت. او همین کار را در پروژه های کم خرج تلویزیونی چون سقوط امپراتوری[فرد اسکیپسی] نیز انجام داد و ثابت کرد که سخن استانیسلاوسکی درباره بزرگی یا کوچکی بازیگر صحت دارد. هریس برای بازی در همین فیلم تلویزیونی یک بار دیگر نامزد دریافت جایزه گولدن گلاب شد.

آخرین درخشش اد هریس بازی در نقش کارل فوگارتی در فیلم یک سرگذشت خشونت بار [دیوید کراننبرگ] بود که به خاطر آن انجمن ملی منتقدان فیلم آمریکا جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل را به وی تقدیم کرد. هریس امسال، پس از بازی در نقش دان هولدن[نویسنده گوشه گیر فیلم پایان زمستان]، در نقشی چالش برانگیزتر ظاهر شده است. ایفای نقش لودویگ وان بتهوون بزرگ آهنگساز آلمانی که در زمان خود دنیا را به چالش طلبیده بود.

مصاحبه ای را که خواهید خواند پس از نمایش افتتاحیه فیلم رونویسی کردن بتهوون-سومین همکاری هریس و آنی یژکا هولاند- انجام گرفته است. اد هریس هم اکنون سرگرم به پایان رساندن دومین فیلم خود در مقام کارگردانی[آپالوزا] است که در سال ٢٠٠٨ به نمایش در خواهد آمد. وی به تازگی از جشنواره لاس پالماس جایزه یک عمر فعالیت پر ثمر هنری را دریافت کرد.

فیلموگرافی

Film and television

Year Title Role Notes
1978 The Rockford Files Officer Rudy Kempner
1978 Coma Pathology resident
1980 Borderline Hotchkiss
1980 The Aliens Are Coming Chuck Polcheck
1981 Knightriders Billy
1981 Dream On!
1982 Creepshow Hank Blaine
1983 The Right Stuff John Glenn
1983 Under Fire Oates
1984 Swing Shift Jack Walsh
1984 Places in the Heart Wayne Lomax
1984 A Flash of Green Jimmy Wing
1985 Code Name: Emerald Gus Lang
1985 Alamo Bay Shang
1985 Sweet Dreams Charlie Dick
1987 Walker William Walker
1987 The Last Innocent Man Harry Nash
1988 To Kill a Priest Stefan
1989 Jacknife David "High School" Flannigan Nominated – Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Motion Picture
1989 The Abyss Virgil "Bud" Brigman Nominated – Saturn Award for Best Actor
1990 State of Grace Frankie Flannery
1991 Paris Trout Harry Seagraves
1992 Glengarry Glen Ross Dave Moss Valladolid International Film Festival Award for Best Actor[13]
1992 Running Mates Hugh Hathaway
1993 The Firm Wayne Tarrance
1993 Needful Things Sheriff Alan Pangborn
1994 Milk Money Tom Wheeler
1994 China Moon Kyle Bodine
1994 The Stand General Starkey
1995 Nixon E. Howard Hunt
1995 Apollo 13 Gene Kranz Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role
Southeastern Film Critics Association Award for Best Supporting Actor
Nominated – Academy Award for Best Supporting Actor
Nominated – Chicago Film Critics Association Award for Best Supporting Actor
Nominated – Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Motion Picture
1995 Just Cause Blair Sullivan
1996 The Rock Brigadier General Francis X. Hummel
1996 Eye for an Eye Mack McCann
1996 Riders of the Purple Sage Jim Lassiter
1997 Absolute Power Seth Frank
1998 Physical Graffiti
1998 Stepmom Luke Harrison
1998 The Truman Show Christof Blockbuster Entertainment Award for Favorite Supporting Actor — Drama
Golden Globe Award for Best Supporting Actor
National Board of Review Award for Best Supporting Actor
Southeastern Film Critics Association Award for Best Supporting Actor
Nominated – Academy Award for Best Supporting Actor
Nominated – BAFTA Award for Best Actor in a Supporting Role
Nominated – Online Film Critics Society Award for Best Supporting Actor
Nominated – Saturn Award for Best Supporting Actor
1999 The Third Miracle Frank Shore
2000 Pollock Jackson Pollock Director
Toronto Film Critics Association Award for Best Actor
Nominated – Academy Award for Best Actor
Nominated – Satellite Award for Best Actor – Motion Picture Drama
2000 The Prime Gig Kelly Grant
2000 Waking the Dead Jerry Charmichael
2001 A Beautiful Mind Parcher Nominated – Satellite Award for Best Supporting Actor – Motion Picture
Nominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
2001 Buffalo Soldiers Colonel Berman
2001 Enemy at the Gates Major König
2002 The Hours Richard Brown Nominated – Academy Award for Best Supporting Actor
Nominated – BAFTA Award for Best Actor in a Supporting Role
Nominated – Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Motion Picture
Nominated – London Film Critics Circle Award for Actor of the Year
Nominated – Phoenix Film Critics Society Award for Best Cast
Nominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
Nominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role
2003 Radio Coach Jones
2003 The Human Stain Lester Farley
2003 Masked and Anonymous Oscar Vogel
2005 Empire Falls Miles Roby Nominated – Golden Globe Award for Best Actor – Miniseries or Television Film
Nominated – Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Miniseries or a Movie
Nominated – Satellite Award for Best Actor – Miniseries or Television Film
Nominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Miniseries or Television Movie
2005 Winter Passing Don Holden
2005 A History of Violence Carl Fogarty National Society of Film Critics Award for Best Supporting Actor
2006 Two Tickets to Paradise Melville
2006 Copying Beethoven Ludwig van Beethoven
2006 The Armenian Genocide US Consul Leslie Davis Documentary
2007 Gone Baby Gone Remy Bressant
2007 Cleaner Eddie Lorenzo
2007 National Treasure: Book of Secrets Mitch Wilkinson
2008 Touching Home Charlie Winston
2008 Appaloosa Virgil Cole Writer, director
Boston Film Festival Prize for Best Screenplay Adaptation (with Robert Knott)
2009 Once Fallen Liam
2010 The Way Back Mr. Smith
2010 Virginia Sheriff Tipton
2011 That's What I Am Mr. Simon
2011 Salvation Boulevard Dr. Paul Blaylock
2012 Man on a Ledge David Englander
2012 Game Change John McCain Golden Globe Award for Best Supporting Actor – Series, Miniseries or Television Film
Nominated – Primetime Emmy Award for Outstanding Supporting Actor in a Miniseries or a Movie
Nominated – Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Television Movie or Miniseries
2013 Phantom Demi
2013 Pain & Gain Ed Du Bois

Video games



Year Title Role Notes
2010 Call of Duty: Black Ops Jason Hudson Voice

2109_88e2b48784be63f2f09108c674ab9180-jpg


220px-ed_harris_at_tiff_2005-jpg


220px-edharris10tiff-jpg


197613ed-harris_001-jpg
ویکیپدیا