کارگردان : Rick Rowley
نویسندگان : David Riker, Jeremy Scahill
بازیگران : Jeremy Scahill, Nasser Al Aulaqi, Saleha Al Aulaqi
جوایز :نامزد اسکار ۲۰۱۴ در بخش بهترین مستندبرنده بهترین مستند از جشنواره ی فیلم های مستقل بوستون ۲۰۱۳برن
ده و نامزد ۱۰ جایزه از فستیوال های معتبر دیگر

خلاصه داستان :
خبرنگار مجله ی "ملت" جرمی اسکاهیل به دنبال سرنخ یورش نظامی مشکوکی است که در سال ۲۰۱۰ در افغانستان رخ داده ....






این تقریبا قابل فهم است که چرا آی ام دی بی هنوز جنگ های کثیف را به عنوان "درام/مستند" طبقه بندی کرده. البته این توصیف دووجهی دقیق و صحیح نیست زیرا جنگ های کثیف به طور خالص مستند است. اما فیلم ریچارد رولی مانند یک راز قتل به پایان می رسد.


جنگ های کثیف که تهیه کننده ، راوی و دستیار نویسنده ی آن جرمی اسکاهیل (خبرنگار امنیت ملی مجله ی "ملت") است شیوه ی داستان گویی قراردادی مستند را به کار نمی برد اما به جای آن اسکاهیل را در حین کارش به عنوان گزارشگر در افغانستان، عراق و دیگر مناطق درگیر جنگ گام به گام دنبال می کند. این بدین معنی است که فیلم شامل تعداد زیادی صحنه از اسکاهیل است که وقتی در آنها ظاهر می شود گیج، نگران، دودل، ناامید، کاملا عصبانی، هراس زده و حتی شگفت زده است. شاید این نقش بازی کردن باشد اما از نوع خوبش.


راوی از روستایی در افغانستان نزدیک شهر گردیز شروع می کند، که اسکاهیل در آن درباره ی یورش نیروهای آمریکا در سال ۲۰۱۰ تحقیق می کند، که در آن یورش چندین غیرنظامی از جمله دو زن باردار کشته شدند. هرچند که در ابتدا ارتش آمریکا مشارکت در آن را انکار می کند اما سرانجام نقش خود را در این اقدام می پذیرد و به این دلیل با هدیه دادن یک گوسفند به روستاییان عذرخواهی می کند که این کار ارجاع دارد به کماندوهای ریشویی که خانه هایشان را نابود کردند: طالبان آمریکایی.


به جای شرح مختصر این واقعیت ها به شیوه ای شسته رفته ، فیلم از طریق روایت زنده ،از واقعیت ها به همان صورتی که اسکاهیل با آنها مواجه شده پرده بر می دارد ووقتی او به کشف خود یعنی جی ساک می رسد (نیروی ضد تروریسمی که زمانی ناشناخته بود و تنها بعد از اقدامش در کشتن اسامه بن لادن در مرکز توجه قرار گرفت) احساسی شبیه افشاگری می دهد.


اسکاهیل قطعا می داند نخ را چگونه بتابد به صورتی که "جنگ های کثیف" جعلی و مصنوعی حس نشود. این با وسواس و دقت پژوهش و مستندسازی شده با ضمیمه هایی که رولی (کارگردان) اضافه کرده که تعمق اسکاهیل را با استفاده از مصاحبه های مکمل و آرشیوها تکمیل می کند. بیشتر آن ها نفرین هایی است بر ارتش آمریکا در حالت کلی و جی ساک به طور مشخص که اگر پستی آشکاری را به ما معرفی نکند حداقل چیزی فراتر از یک اشتباه و سهو بر ما می نمایاند.


با اینکه اسکاهیل ،کتاب «جنگ های کثیف : جهان یک میدان نبرد است» را نوشته، فیلم بعضی مطالب را خارج از روایتش رها می کند که اسکاهیل را از افغانستان به یمن و سومالی کشانده اند ؛جاهایی که اسکاهیل به دنبال عملیات های سوال برانگیز دیگری می گردد. این ها شامل حمله موشکی سال ۲۰۱۱ میشوند که انورالاکی امام جماعتِ رادیکالِ زاده ی آمریکا را هدف گرفت و با حمله هواپیمای بی سرنشین پسر ۱۶ ساله اش را هم اشتباها کشت. همچنین شامل برخی کارهای کثیف ما [آمریکا] در مورد افسران عالی رتبه ی سومالی می شود.
این ها تکان دهنده اند حتی با وجود اینکه بسیاری را قبلا در اخبار دیده باشیم. این بیشتر به دلیل روشی است که اسکاهیل با آن مطالب را با ارتباط منطقی و استدلالهای متقاعد کننده به هم متصل کرده. در حقیقت این ، بیشتر از یک سوال است: در تلاشی برای به کمینه رساندن تلفات جانی آمریکایی ها و در عین حال بیشینه کردن خنثی سازی "اهداف باازش" آیا آمریکا قطب نمای اخلاقی اش را از دست داده؟اگر مفهوم آن سوال غیر قابل هضم است، به این دلیل نیست که حس می شود «جنگهای کثیف» تخیلیست. به این دلیل است که واقعیت های آن ، ما را با این مواجه می کنند که چگونه و با چه هویتی خود را به عنوان یک ملت باور داریم؟

منتقد: میشل ا سالیوان (واشینگتن پُست)
منبع:سایت نقد فارسی