کارگردان :
Naomi Kawase
نویسنده : Naomi Kawase
بازیگران : Miyuki Matsuda, Jun Murakami, Nijirô Murakami
خلاصه داستان :
در جزیره استوایی آمامی، کماکان آداب و رسوم احترام به طبیعت بر قوه خود باقی است. کایتو در یک شب ماه کامل در حین مراسم پایکوبی جسد یک مرد را در آب پیدا می کند ...





در «آب ساکن» لطافتی آرام و التیام بخش بر آمده از آموزه ذِن نهفته است. «Futatsume No Mado» [به معنای دو پنجره] یا همان «آب ساکن» اثر نائومی کاواسه از شرکت کنندگان در بخش مسابقه کن امسال است، که داستان آن در جزیره ای به نام آمامی در جنوب ژاپن می گذرد.


این فیلم همانند دیگر فیلمهای کاواسه فضای روحانی مرموزی به نمایش می گذارد؛ همانند «جنگل سوگوار/The Mourning Forrest» اثر پیشین او در سال ۲۰۰۷، که اعتقادی راسخ بر این داشت که طبیعت نیرویی التیام بخش و رهایی بخش در تسکین دادن به دردهای دنیایی انسانها دارد. همچنان که یکی از شخصیت ها عنوان می کند: "باید در قبال طبیعت رفتاری متواضعانه پیشه کرد؛ مقاومت در برابر طبیعت بی معنی است." ما از همبستگیِ بی پایان طبیعت به درکی از طبیعت محدود کالبدهای خود می رسیم. فیلم کاواسه در برخی لحظات بسیار زیبا و تاثیر گذار است؛ اما نمی توان به سادگی از کنار تصنعی بودن و تظاهر خودآگاهانه اش گذشت.


این فیلم واقعه ای دردناک و احساسی را در کنار احساسات و غم های روزانه قرار می دهد. کیوکو (با بازی جون یوشیناگا) یک دختر ۱۶ ساله با استعداد و با اعتماد به نفس است که به مرور عاشق کایتو (با بازی نیجیرو موراکامی) پسر خجالتی و گرفته همسایه می شود. پدر و مادر کایتو از یکدیگر جدا شده اند. پدرش در کار خالکوبی است و در توکیو زندگی می کند و مادرش در رستوران کار می کند.


اما کیوکو با چیزی به مراتب دردناک تر دست و پنجه نرم می کند: مادرش زنی زیبا و ناخوش احوال است و در شرف مرگ قرار دارد. احتمالا دلیل بیماری و مرگش سرطان باشد، اما این فیلم قدری بیش از حد ماورائی است و علت دقیق بیماری و روش علاج آن یا عوارض و پیادمهای جسمانی ناشی از این بیماری را مشخص نمی کند.


به این وضعیت اسف بار اتفاقی تکان دهنده اضافه می شود: آب جسد یک مرد را به ساحل می آورد. بر خلاف عنوان فیلم آب فرسنگها از ساکن بودن دور است و طوفانهای استوایی و جریانهای کُشنده در آن موج می زند. از شواهد پیداست که مردی که جسدش پیدا شده است ارتباطی به مادر کایتو دارد. فهمیدن این موضوع کایتو را به بازبینی در رابطه اش با پدر و مادرش و همچنین با کیوکو وادار می کند. کیوکویی که نمی تواند درک کند چرا کایتو تا این حد گوشه گیر است و از ابراز عشق به او شانه خالی می کند.


موسیقی ممتاز، فراگیر و ملموس کاواسه این شخصیت ها و مشکلاتشان را در بر گرفته است. دنیای زیر آب – همانند دنیای بیرون آب – رمزآلود و شگفت انگیز است. در یک صحنه عجیب و به نظر سورئال می بینیم کیوکوی غیر قابل کنترل با لباسهای مدرسه در آبهای عمیق شنا می کند، اما وقتی متوجه می شویم که این صحنه در واقع یک رؤیا نبوده است، تا حدودی غیر طبیعی و غیر قابل باور می نماید.
در دو نمای نزدیک جداگانه به صورت واضح می بینیم که دو بُز سر بریده می شوند. خیلی سخت می شود در مورد این دو صحنه و ارتباطشان اظهار نظر کرد و هدف از آوردن آنها را درک کرد. شاید همه ی اینها بخشی از طبیعت و رسم زندگی در این جزیره باشد؛ اما تعداد زیادی از حاضران در سالن سینما در این دو صحنه چشمانشان را گرفتند و تمشاچیان شاید از خود بپرسند چرا این مخلوقات زبان بسته در این طبیعت بی آزار و آرام به حال خود گذاشته نشده اند؟از همه اینها که بگذریم، «آب ساکن» آرمانگرا است و حسی آرام بخش در خود دارد. متانت و سخاوت روحی خانم کاواسه کماکان ویژگی هایی ارزشمند در سینما به شمار می روند.

منتقد: پیتر برادشاو (گاردین)
مترجم: سید مجتبی حسینی
اختصاصی نقد فارسی